Storm in de Gereformeerde Gemeenten,
gevaar van verstandschristendom
[uit Jaarboek Geref. Gemeenten 2004]
Ook binnen de Gereformeerde Gemeenten stak storm op. In oktober 2003 had in de Rotterdamse Doelen een studiedag plaats over de toe-eigening des heils. Het boek van dr. K. van der Zwaag met de titel Afwachten of verwachten? stond centraal.
De hervormde predikant dr. W. van Vlastuin – één van de sprekers tijdens de bijeenkomst – maakte een treffende kanttekening. “De manier waarop de Heilige Geest de werkelijkheid van de belofte tot geestelijke werkelijkheid in de ziel maakt, komt wel aan de orde, maar het is meer zijdelings dan dat het systematisch een plaats krijgt. Daarmee doet de auteur geen recht aan de ondertitel van zijn werk: ”De toe-eigening des heils in historisch en theologisch perspectief”.
Het werk van de Heilige Geest komt dus in bovengenoemde publicatie te weinig aan de orde. Wanneer het plaatsmakend werk van de Heilige Geest voor Christus ontbreekt, ligt de weg open voor een “verstandschristendom”, waarin het historisch geloof gehouden wordt voor het zaligmakend geloof.
Nog niet lang geleden was het in veel gevallen moeilijk voor iemand om zijn eigen afwijkende visie te promoten en openlijk, wijd en zijd te verbreiden. Maar de mogelijkheden namen toe. Degene die een revival bepleit, of hij die zich ontpopt als onruststoker is niet meer afhankelijk van de welwillendheid van mensen die bij televisie en radio aan de touwtjes trekken. Zelfs aan de financiële hobbel voor de uitgave van een boek in eigen beheer valt te ontkomen. Wie z’n eigen gedachtegoed belangrijk vindt, opent gewoonlijk een site op internet.
En de pers speelt daar op in via een keihard criterium voor publicatie: Het is nieuws! Zo brengt zij – binnen welke context, of vergezeld van welk commentaar dan ook – dingen telkens in de openbaarheid. Niet zelden tot verdriet van de daarbij betrokkenen. Soms leidend tot voortgaande beroering, of verdeeldheid. Het valt binnen dat klimaat niet meer om een reformatorisch dagblad uit te brengen.
Toch legt elke kritische publicatie ons als ambtsdragers de vraag tot zelfonderzoek aan het hart. Prediking en pastoraat staan in het teken van Lukas 14:23.: “En de heer zeide tot de dienstknecht: ga uit in de wegen en heggen; en dwing ze in te komen, opdat mijn huis vol worde.” En dan gaat het er niet om dat degenen die in Gods huis dienen verantwoording schuldig zijn aan mensen. De kerk vormt geen democratie. Een ambtsdrager maakt deel uit van de gemeente, maar behoort voor alles te fungeren als vertegenwoordiger van Christus binnen die gemeente.