Nederlands Dagblad, 10 februari 2004

Bezwaarden zoeken plek

in Geref. Gemeenten –

of anders daarbuiten

Door Hans Reinders

,,Zelf ben ik dooplid van de Gereformeerde Gemeenten. Ik deel de visie van Blauwendraad en Van der Zwaag'', schrijft Hans Reinders. Een scheuring lijkt hem haast onafwendbaar. Dan gloort wellicht een 'samen-op-weg' van bezwaarden uit de 'GerGem' met bezwaarde hervormden die niet meewillen in de Protestantse Kerk in Nederland.

Het probleem van de Gereformeerde Gemeenten is dat men daar nooit echt heeft gekozen. De Gereformeerde Gemeenten hebben in 1950 afstand genomen van dr. Steenblok, die meer een lange, toeleidende weg leerde tot evangelie en de beloften.

Om die reden zijn de Gereformeerde Gemeenten nooit helder geweest. Van de 'afgescheiden' Gereformeerde Gemeenten in Nederland kan men zeggen dat men daar aardig op een lijn zit. Daar zit men op het spoor van dr. Steenblok en vaart men een duidelijke koers (bijbels of niet).

Maar bij de 'synodale' Gereformeerde Gemeenten is dat anders. Daar zweeft men tussen Steenblok en Kok. Tussen 'de deur staat op een kier' of 'wagenwijd open'. Ondertussen rijst, na het bespreken van het verleden, de vraag waar staan de Gereformeerde Gemeenten van nu eigenlijk? Laat ik voorzichtig een indeling maken.

Ds. Moerkerken staat meer aan de kant van Steenblok. Niet voor niets acht men hem hoog in de Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Ds. Moerkerken leidt alle studenten op. Dat deed Steenblok destijds ook. Ds. Moerkerken is hoofdredacteur van De Saambinder; dat was Steenblok destijds ook. Er zit weinig verschil tussen Moerkerken en Steenblok, theologisch gezien. Beide leggen Johannes 3:16 zo uit dat God de uitverkoren wereld heeft liefgehad. Voor onbekeerden staan er geen beloften in de Bijbel. Kortom, met Moerkerken hebben de Gereformeerde Gemeenten Steenblok weer in huis.

Maar er is ook een andere kant. Met Van der Zwaag en een klein(er wordend) aantal predikanten heeft men de leer van ds. R. Kok, een ruim aanbod van de genade, in huis.

Al met al geeft dit spanning. Gezegd moeten worden dat het kader - predikanten en ouderlingen - meer aan de kant van het Steenblok-kamp staat, maar dat vele gemeenteleden en een klein aantal predikanten toch meer in het kamp van Kok thuishoren.

Scheuring

Eigenlijk is een scheuring onvermijdelijk, als men zo de situatie bekijkt. Vooral door de enghartige en tevens hooghartige boekbespreking door ds. De Wit van het boek van dr. Van der Zwaag lijkt het tij niet meer te keren.

Toch zijn er wellicht wat oplossingen. Een pragmatische oplossing: ds. Moerkerken zou minder de kant van dr. Steenblok moeten promoten en ook predikanten moeten opleiden in de stijl van ds. Kok, zodat gemeenten die meer evangelisch zijn, ook dominees krijgen naar die smaak. Maar vermoedelijk is ds. Moerkerken zo pragmatisch niet; althans, tot nu toe wekt hij in zijn blad De Saambinder - in de naam ligt een opdracht - niet de indruk dat ooit te zullen doen. Ook uit de bespreking door ds. De Wit van het boek van Van der Zwaag blijkt dat tact niet is uitgevonden door hoogopgeleide weleerwaarden van de Gereformeerde Gemeenten.

Tact is er wel geweest. In het verleden wist ds. A. Vergunst de Gereformeerde Gemeenten bij elkaar te houden. Gezegd moet worden dat de zeer belezen en bereisde ds. A. Vergunst heel wat breder en diplomatieker (rekening houdend met de twee fronten) dacht dan de wat wereldvreemde ds. A. Moerkerken (die lang niet in alle gemeenten preekt, wellicht vanwege zijn gezondheid, en hij lijkt alleen boeken lezen die zijn eigen visie zouden kunnen ondersteunen). Mede door ds. A. Vergunst moest Steenblok het veld ruimen.

Niet toevallig

Nu met ds. Moerkerken zijn de Gereformeerde Gemeenten vreselijk aan het versmallen en rijzen de problemen enorm op. De oerdegelijke leiding heeft terdege gefaald en de bezwaarde kudde is ontheemd. Een motie van wantrouwen is op haar plaats, maar wie dient deze in en hoe moet dat gebeuren?

Kortom: hoe nu verder?

Stap 1: bezwaarden moeten nu predikanten gaan opeisen die de leer van ds. R. Kok verstaan en voorstaan; of anders zit er voor de bezwaarden binnen de Gereformeerde Gemeenten er straks niets anders op dan

stap 2: zich te voegen bij de bezwaarden die niet meegaan met de Protestantse Kerk in Nederland. Hervormde mannen als dr. W. van Vlastuin en dr. P. de Vries kunnen mijns inziens uitstekend leiding geven aan verstrooide schapen die ronddolen in het labyrint. Zij hebben wel de breedte in huis die noodzakelijk is om dit ontheemde kerkvolk te leiden.

Het is toch niet toevallig dat de PKN gevormd wordt en bezwaarden niet meegaan op het moment dat leden van de Gereformeerde Gemeenten ook hun bezwaren hebben... Daar zit meer achter!!

Hans Reinders woont in Emmeloord.