De zwagiaanse bom

Uit: Gezamenlijk Kerkblad voor Drenthe, Overijssel en Flevoland van de Protestantse Kerk in Nederland, 7 augustus 2004

Meer dan duizend pagina's. Ik dacht dat dat te veel van het goede was. Maar het bleef me boeien, het dikke werk van K. van der Zwaag: "Afwachten of verwachten?" Hoewel gedegen en bezadigd, was het een bom die ontplofte in rechts-reformatorische kerken.

Het is jammer dat de discussie in de gereformeerde gemeenten ons grotendeels ontgaat. Het gaat er onder andere over, of een mens zich kan bekeren, of moet afwachten ooit bekeerd te worden. In hoeverre is de mens actief in het ontvangen en het uitwerken van het geloof?

Er is een sterke lijdzaamheid, die, volgens Van der Zwaag, in de loop der eeuwen gegroeid is, maar die niet voortkomt uit Calvijn en velen onder de 'oudvaders', de grondleggende theologen in Nederland uit de zestiende tot de achttiende eeuw. En juist die grootheden menen vele 'lijdelijken' na te volgen. Door hen verheerlijkt men eigen onmacht tot geloof. Ten onrechte!

De auteur is zó gedegen te werk gegaan, dat er mij weinig verweer tegen mogelijk lijkt. Ik, die in heel andere omstandigheden verkeer, vond het bijzonder inspirerend stil te staan bij vragen rond de verwerving van het eeuwige heil. Dat gebeurt onder ons zo weinig, en dat is niet in ons voordeel. De hoofdmoot van de P.K.N. lijdt niet onder lijdzaamheid, maar onder ongeïnteresseerdheid.

In eigen kring werd Van der Zwaag afgeschoten, en daarna doodgezwegen. Hij moest zijn kerk verlaten [dat laatste klopt niet, webmaster]. Sindsdien zwijgt ze, zonder zinnig verweer. Dit boek zal nog heel wat te weeg brengen. Het is misschien één van de belangrijkste geloofsdocumenten van onze tijd. Daardoor is er een gezond ongenoegen gevoed in rechts-reformatorische kring. Hoewel de stem van de verheerlijking van eigen onvermogen nog heel sterk klinkt, is ze schor geworden door een slecht geweten. Hoe lang nog?

Ds. Bram Krol.